Psikoloji

Yeme Bozukluğu Nedir: Yeme Bozuklukları Çeşitleri ve Tedavisi

Yeme bozukluğu nedir?

Yeme bozukluğu, insanların yemek yemekle ilgili düzensiz, sağlıksız veya patolojik bir davranış sergilemelerine verilen genel bir terimdir. Yemek yeme düzenini ve/veya beden imajını etkileyen düşünceler, inançlar ve davranışlar içerebilir. Bu davranışlar, aşırı kilo veya zayıflamaya yönelik olabilir ve genellikle aşırı yeme, az yeme veya yeme-çöpe atma gibi davranışları içerebilir.

Yeme bozuklukları, özellikle gençlerde sık görülen psikolojik bozukluklardır ve çoğu zaman psikolojik tedavi gerektirir. Yeme bozuklukları aynı zamanda fiziksel ve psikolojik sağlık sorunlarına da yol açabilir.

Yeme bozukluğu neden olur?

Yeme bozukluklarının nedenleri tam olarak bilinmemektedir ve muhtemelen birçok faktörün etkisi vardır. Yeme bozukluklarının nedenleri arasında şunlar sayılabilir:

  1. Genetik faktörler: Birçok genetik faktörden etkilenebilir ve aile hikayesi yeme bozukluklarının gelişme riskini artırabilir.
  2. Psikolojik faktörler: Özellikle stres, kaygı, depresyon gibi psikolojik sorunların etkisiyle ortaya çıkabilir. Bu bozukluklar, kişinin beden imajı ve benlik saygısını olumsuz etkileyebilir ve kişinin yeme davranışlarını etkileyebilir.
  3. Sosyal faktörler: İnsanların toplumda beklenen beden tipine uyum sağlama çabası nedeniyle de ortaya çıkabilir. Özellikle medya ve reklamların beden imajı üzerinde yaptığı baskı, yeme bozukluklarının oluşumuna neden olabilir.
  4. Fizyolojik faktörler: Bazı hormonal düzenlemelerin bozulması, metabolizmanın yavaşlaması gibi fizyolojik nedenlerle de ortaya çıkabilir.

Yeme bozukluklarının nedenleri, kişiden kişiye değişebilir ve bu nedenlerin bir kombinasyonu bozukluğun oluşumuna yol açabilir. Yeme bozuklukları, ciddi psikolojik ve fiziksel sağlık sorunlarına yol açabilir ve bu nedenle zamanında tanı konulması ve tedavi edilmesi önemlidir.

Yeme bozuklukları çeşitleri

Yeme bozuklukları genellikle aşağıdaki üç kategoride sınıflandırılır:

  1. Aşırı yeme bozukluğu (Binge Eating Disorder, BED): Bu bozuklukta, kişi sık sık ve hızla aşırı miktarda yemek yer, ancak yemeği çöpe atma veya mide bulandırıcı ilaçlar kullanma gibi yöntemlerle kilo vermeye çalışmaz. Bu bozukluk, kilo alımına neden olabilir ve obezite riskini artırabilir.
  2. Anoreksiya nervoza (AN): Bu bozuklukta, kişi aşırı kilo vermeye çalışır ve kendini aşırı derecede zayıf gösterir. Bu bozuklukta, kişi yemeği azaltır veya tamamen reddeder ve kilo vermeyi amaçlar. Anoreksiya nervoza, ciddi fiziksel sağlık sorunlarına yol açabilir ve hatta ölümcül olabilir.
  3. Bulimiya nervoza (BN): Bu bozuklukta, kişi sık sık aşırı miktarda yemek yer, ancak yemeği çöpe atma, mide bulandırıcı ilaçlar kullanma veya aşırı derecede fiziksel aktivite yapma gibi yöntemlerle kilo vermeye çalışır. Bu bozukluk, kilo değişikliklerine neden olabilir ve ciddi fiziksel sağlık sorunlarına yol açabilir.

Bu üç bozukluk dışında, yeme bozuklukları arasında ortoreksiya nervoza (ON), aşırı kilo verme amacıyla yapılan aşırı diyetlere yol açan diyete bağlı yeme bozukluğu (EDNOS) gibi diğer bozukluklar da vardır.

Yeme bozuklukları, genellikle psikolojik nedenlerle ortaya çıkar ve bu nedenler farklı olabilir. Yeme bozukluklarının tedavisi genellikle psikolojik tedavi ve diyet gibi yöntemlerle yapılır. Bu bozuklukların tedavisinde uzman bir hekim veya terapistten yardım alınması önerilir.

Yeme bozukluğu belirtileri nelerdir?

Yeme bozukluklarının belirtileri, bozukluğun türüne göre değişebilir. Ancak yeme bozukluklarının genel olarak belirtileri şunlar olabilir:

  1. Aşırı kilo verme veya kilo alımı: Yeme bozuklukları, kilo değişikliklerine neden olabilir ve bu değişiklikler anormal derecede hızlı olabilir.
  2. Yeme düzeninde anormal değişiklikler: Yeme bozukluklarında, yemek yeme düzeninde anormal değişiklikler olabilir. Örneğin, anoreksiya nervoza’da yemek azaltılır veya reddedilir, bulimiya nervoza’da ise sık sık aşırı miktarda yemek yeme ve kilo vermeye yönelik davranışlar görülebilir.
  3. Aşırı kilo verme amacıyla yapılan aşırı diyetler: Yeme bozuklukları, aşırı kilo verme amacıyla yapılan aşırı diyetleri de içerebilir.
  4. Beden imajı ile ilgili patolojik düşünceler: Yeme bozuklukları, kişinin beden imajı ve benlik saygısı ile ilgili patolojik düşünceleri de içerebilir. Bu düşünceler, kişinin bedenine ve kilosuna yönelik anormal derecede endişe etmesine neden olabilir.
  5. Yeme-çöpe atma davranışları: Yeme bozuklukları, yeme-çöpe atma davranışlarını da içerebilir. Bu davranışlar, kişinin yemek yedikten sonra mide bulandırıcı ilaçlar kullanması, yemek yedikten sonra aşırı derecede fiziksel aktivite yapması gibi yöntemlerle kilo vermeye yönelik olabilir.

Yeme bozuklukları, özellikle gençlerde sık görülen psikolojik bozukluklardır ve çoğu zaman psikolojik tedavi gerektirir. Bu bozukluklar, ciddi fiziksel ve psikolojik sağlık sorunlarına da yol açabilir. Yeme bozukluklarının belirtileri varsa, uzman bir hekim veya terapistten yardım alınması önerilir.

Yemek bozukluğu nasıl tedavi edilir?

Yemek bozukluğu tedavisinin yöntemi kişinin bozukluğunun cinsine ve şiddetine göre değişebilir. Tedavi seçenekleri arasında aşağıdakiler bulunmaktadır:

  1. Psikoterapi: Bu yöntem, kişinin yeme davranışlarının nedenlerini ve bu davranışları değiştirmeyi amaçlayan bir tür psikolojik tedavidir. Özellikle, kognitif davranışçı terapi (KDT) ve müdahale terapisi gibi yöntemler yemek bozukluğu tedavisinde etkilidir.
  2. Farmakolojik tedavi: Bu yöntem, yemek bozukluğu belirtilerini azaltmaya yardımcı olan ilaçların kullanımını içerir. Örneğin, anoreksi tedavisinde, kilo artışını hızlandıran ilaçlar kullanılabilir.
  3. Diyet ve beslenme danışmanlığı: Bu yöntem, kişinin vücut ağırlığını koruma veya düzene sokma amacıyla, bir diyetisyen veya beslenme uzmanı tarafından hazırlanan bir diyet planı takip etmeyi içerir.
  4. Özel yöntemler: Bu yöntemler, kişinin ihtiyaçlarına göre özel olarak geliştirilebilir. Örneğin, bazı kişiler için grup terapisi veya özel günlük yapma gibi yöntemler yararlı olabilir.

Yemek bozukluğu tedavisinin etkili olması için, kişinin tedaviye tam olarak uyması ve gerektiğinde profesyonel yardım almayı kabul

etmesi önemlidir. Ayrıca, yemek bozukluğu olan bir kişinin aile ve arkadaşları da destek olmalı ve kişinin tedavi sürecine tam olarak katılmalıdır.

Yemek bozukluğu tedavisinin etkili olması için, kişinin tedaviye tam olarak uyması ve gerektiğinde profesyonel yardım almayı kabul etmesi önemlidir. Ayrıca yemek bozukluğu olan bir kişinin aile ve arkadaşları da destek olmalı ve kişinin tedavi sürecine tam olarak katılmalıdır. Bu sayede, kişinin yemek bozukluğu belirtilerini azaltması ve normal yeme davranışlarına dönmesi daha olası hale gelebilir.

Yeme bozukluğu ile başa çıkma yolları

Yemek bozukluğu ile başa çıkma yolları arasında aşağıdakiler bulunabilir:

  1. Tedaviye başvurmak: Yemek bozukluğu tedavisine uyum sağlamak, kişinin yeme davranışlarını düzene sokmasına ve vücut ağırlığını koruma veya düzene sokmasına yardımcı olabilir.
  2. Destek grubu bulmak: Yemek bozukluğu ile mücadele eden diğer kişilerle iletişim kurmak, kişinin yalnız olmadığını ve destek bulabileceğini gösterir ve ona güç verir.
  3. Öğrenmek: Yemek bozukluğu hakkında daha fazla bilgi edinmek, kişinin bozukluk hakkında daha iyi anlamasına yardımcı olur ve ona bozuklukla nasıl başa çıkabileceğini gösterir.
  4. Sağlıklı yemekler yemek: Sağlıklı yemekler yemek, vücut ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olur ve yemek bozukluğu belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
  5. Ölçülü hareket etmek: Ölçülü hareket etmek, vücut ağırlığını koruma veya düzene sokmaya yardımcı olur ve yemek bozukluğu belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
  6. Zaman zaman kendine izin vermek: Kendine zaman zaman izin vermek, kişinin yeme davranışlarını düzene sokmaya yardımcı olur ve yemek bozukluğu belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir.

Bu yöntemler, yemek bozukluğu ile başa çıkmada yardımcı olabilir ancak her kişi için uygun olan yöntemler farklı olabilir. Eğer yemek bozukluğu ile ilgili sorunlarınız varsa, lütfen bir sağlık profesyoneliyle görüşün.

Kaynak:

https://tr.wikipedia.org/wiki/Yeme_bozukluklar%C4%B1

https://tr.wikipedia.org/wiki/Yeme_ba%C4%9F%C4%B1ml%C4%B1l%C4%B1%C4%9F%C4%B1

https://tr.wikipedia.org/wiki/Anoreksiya_nervoza#:~:text=Anoreksiya%20nervoza%20veya%20k%C4%B1saca%20anoreksiya,aktif%20olmakla%20beliren%20psikolojik%20bozukluk.&text=Bu%20hastal%C4%B1k%20genellikle%20ergenlik%20d%C3%B6neminde%2C%20nadiren%20de%20eri%C5%9Fkin%20%C3%A7a%C4%9F%C4%B1nda%20ba%C5%9Flar.

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu